Infoworld

Veel IT-managers hebben problemen met medewerkers die zich bewust lastig gedragen. Het ongewenste gedrag aanpakken is moeilijk, zeker als de vrees bestaat dat de IT-medewerker vertrekt. Veel van die managers komen langs bij Jaap Bron, die al tien jaar cursussen over provocerend leiderschap geeft. De kern van zijn boodschap: pak het lastige gedrag aan op een manier die de lastpost niet verwacht, maar doe het met humor.

Het is opvallend hoeveel IT-managers terecht komen op de cursussen ‘provocerend leiderschap van Jaap Bron. “Alle organisaties met veel hoogopgeleiden hebben bovengemiddeld problemen van personeel met lastig gedrag”, stelt Bron, die zelf dertig jaar als manager actief is geweest.

In de circa 200 cursussen die hij tot nu toe gaf zag hij behalve IT-managers ook managers van advocatenbureaus, accountantskantoren en ziekenhuizen langs komen. “Het verhaal is meestal hetzelfde: de medewerker is technisch goed, maar in het gedrag en de communicatie een echte draak.”

Je hebt volgens Bron twee soorten lastig gedrag: onbewust en bewust. "Zo’n 80 procent van de medewerkers met lastig gedrag doet dat onbewust. Dat kun je bespreekbaar maken, als je een goede manager bent en geleerd hebt om te coachen." Bij de overige 20 procent gaat het om bewust gedrag. Daar heeft coachen geen zin en is provocerend leiderschap vereist.

Coachen

Mensen die niet goed communiceren, altijd lijken te werken, doen dat om twee redenen. Of ze zijn verlegen, of ze willen niet communiceren. Verlegen mensen kun je coachen, al zullen het nooit wereldwonders worden in communicatie of teamwork. Dat is waar de meeste managementopleidingen in omgang met medewerkers eindigen: het coachen.

Mensen die zich bewust lastig gedragen, doen dat om zo met rust gelaten te worden. Ze willen alleen hun werk doen. En wie zwijgt, zich autoritair of dominant gedraagt, zal de gemiddelde manager al snel afschrikken. "Als je werk wilt delegeren, ga je dan naar degene die vriendelijk is, of naar een azijnpisser?"

In de ons omringende landen zoals Duitsland, zorgt de makkelijker acceptatie van autoriteit en discipline er voor dat bewust lastig gedrag beperkt blijft. In Nederland zijn werknemers er echter aan gewend redelijk vrij met leidinggevenden om te gaan, ook in de IT-sector.

Uitgedund

"Managers durven hun medewerkers niet zo snel aan te spreken op ongewenst gedrag. Ze zijn te aardig. Of omdat ze aardig gevonden willen worden, of omdat ze als de dood zijn dat hun schaarse IT-personeel verder uitgedund wordt omdat iemand vertrekt. Maar aardig zijn als manager is dom. Thuis doe je dat ook niet, dan spreek je je gezinsleden gewoon aan op hun gedrag. dus waarom op het werk niet? Je kunt als leidinggevende niet altijd aardig zijn. Doe je dat toch, dan creëer je ook een situatie waarin ongewenst gedrag beloond wordt omdat het lijkt te werken."