Infoworld

U bent benaderd door een executive recruiter of headhunter om te praten over een nieuwe baan. Het bedrijf waar u zult gaan werken is niet de minste en de functieomschrijving lijkt helemaal geknipt voor u. U wilt de baan zo graag, dat u er 's nachts over droomt. Maar om die droom werkelijkheid te laten worden, zult u zich eerst door het sollicitatiegesprek heen moeten slaan.

Dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan. Sollicitatiegesprekken zijn situaties waarbij u op uw best moet zijn. Bij de vraag naar uw werkervaring moet u een vloeiend verhaal kunnen vertellen, maar het mag niet te gedetailleerd of te lang zijn. U moet ontspannen overkomen, maar moet niet de indruk wekken dat u nochalant bent. U kunt vooraf oefenen op veelgestelde sollicitatievragen, maar tijdens het gesprek mogen de antwoorden niet ingestudeerd klinken.

Vooraf verzamelt u natuurlijk zoveel mogelijk informatie over het bedrijf en de mensen waarmee u een gesprek hebt. Hoe meer u weet over de manager waarmee u het gesprek hebt, hoe meer u zich op uw gemak voelt tijdens de sollicitatieronde. Hetzelfde geldt voor het bedrijf: hoe meer u weet, hoe makkelijker het is om uzelf te presenteren als hét antwoord op de vacature die vervuld moet worden.

In dit artikel leest u hoe u zichzelf door het sollicitatieproces slaat, van voorbereiding tot follow-up. U krijgt tips hoe u een goede eerste indruk maakt, hoe u sollicitatievragen beantwoordt en hoe u rekening houdt met verbale en nonverbale communicatie.

Voorbereiding

Sollicitatiegesprekken zijn bedoeld om te achterhalen of u, de kandidaat, geschikt is voor de baan die vervuld moet worden. Bent u iemand die weet wat er moet gebeuren zodra u op de nieuwe plek zit? En past u in de bedrijfscultuur en het managementteam? Om uzelf op het gesprek voor te bereiden kunt u anticiperen op vragen die gesteld kunnen worden en alvast een goed doordacht antwoord formuleren. Wees voorbereid op de volgende vragen:
Wat zijn uw sterke punten? Benadruk de sterke punten die het bedrijf nodig heeft om de huidige uitdagingen te doorstaan.

Hoe valt uw managementstijl te karakteriseren? U zou iets kunnen zeggen in de trant van: "Ik gaf voorheen de voorkeur aan een top-down managementstijl maar heb geleerd dat wanneer ik mensen in beslissingen betrek ik meer commitment krijg, wat bijna altijd leidt tot een beter eindresultaat."
Waarom zouden we u moeten aannemen? Ook hier kunt u uitleggen dat uw sterke punten in lijn liggen met de behoeften van het bedrijf.

Hoeveel denkt u te gaan verdienen? Wees voorzichtig met deze valkuil. Vraagt u teveel dan prijst u zichzelf uit de markt. Vraagt u te weinig, dan doet u uzelf tekort. Een goede tip is om cijfers uit extern onderzoek te citeren, bijvoorbeeld uit het beloningsonderzoek van De Breed & Partners of het financieel beloningsonderzoek van Eprom. Ook is het verstandig om niet een exact bedrag te noemen, maar een salarisrange. Een wellicht betere benadering is om de gesprekspartner te vragen naar de beloningsstructuur van het bedrijf: wat zijn de componenten en hoe worden ze bepaald?

De kans is groot dat u een vraag krijgt over mislukte projecten, dus wees erop voorbereid. Vertel eerlijk wat er gebeurt is zonder uw aandeel in het gebeuren te bagatelliseren of excuses te maken zoals: "Het was niet mijn fout" of "Ik had vooraf al gezegd dat het niet zou werken".

Wanneer u praat over projecten die misgingen, vertelt u welke corrigerende actie u hebt ondernomen, wat het eindresultaat was en welke lessen u eruit hebt geleerd. U kunt bijvoorbeeld beschrijven hoe u proactief anderen bij het probleem hebt betrokken: "Zodra ik zag dat we de deadline van de klant niet zouden halen, heb ik meteen een bijeenkomst van alle projectleden ingelast. We waren in staat om samen met de klant een nieuwe datum te bepalen om de gevolgen de minimaliseren. Uiteindelijk was de klant blij dat we open over het probleem hadden gecommuniceerd en meteen op zoek gingen naar een oplossing".
De gesprekspartner zal ook vragen naar zwakke punten. Noem slechts één en beschrijf de stappen die u hebt ondernomen om er iets aan te doen. Bijvoorbeeld: "Ik ben niet zo sterk bij het spreken voor een grote groep, maar sinds ik heb deelgenomen aan een presentatiecursus gaat het een stuk beter".

Pas op voor het noemen van zwakke punten zonder het te beseffen. U kunt bijvoorbeeld zeggen dat u conflicten koste wat kost wilt vermijden, maar de gesprekspartner zou kunnen denken dat u niet met conflicten kunt omgaan of dat u uw 'kop in het zand' steekt. Krijgt u de vraag of een specifiek softwarepakket wel eens hebt geïmplementeerd en dat blijkt niet het geval, dan zegt u niet "Ik heb het nooit gedaan, maar ik ben bereid om te leren". Dat is het foute antwoord.

Een kort feitelijk antwoord is zelden genoeg; u moet de feiten aankleden met korte verhalen of anekdotes waardoor ze sprekender worden voor de vragensteller. Bij een sollicitatiegesprek op managementniveau zoekt de HRM-manager naar iemand die goed kan communiceren, die geen beschamende indruk maakt tijdens managementvergadering, iemand die de medewerkers kan leiden en inspireren. Beschrijf niet alleen de functies waarvoor u verantwoordelijk was, maar beschrijf ook situaties die illustreren hoe u met bepaalde kansen en problemen omging - en wat het resultaat daarvan was. Omkleed uw verhaal met scenes, karakter en actie, maar hou wel vast aan het KAR-model om teveel details en uitwijdingen te voorkomen:

K: Wat was de kans of uitdaging waar u voor stond?
A: Welke Actie hebt u ondernomen?
R: Wat waren de Resultaten?

Oefen uw antwoorden op video, audio, voor een spiegel of een vriend die u vertrouwt en die u eerlijke feedback geeft over de mate waarin u zelfverzekerd en met kennis van zaken overkomt. De indruk die u wilt wekken is spontaan in plaats van ingestudeerd. Een beetje ijdelheid is goed, maar begin niet elke zin met "ik", "mij" en "mijn" waarbij u uw eigen rol overdrijft.

Probeer belangrijke feiten en data te onthouden - zowel wat het bedrijf betreft als uw eigen werkhistorie - zodat u niet in uw papieren hoeft te duiken om antwoord te kunnen geven.

Tenslotte: bekijk uzelf niet als kandidaat voor een baan die het bedrijf aanbied, maar als een unieke oplossing voor een zakelijk probleem van het bedrijf. Die insteek geeft u meer zelfvertrouwen om duidelijk te maken hoe uw kennis en vaardigheden het bedrijf helpen bij het bereiken van de strategische doelen. Uzelf zien als oplossing helpt ook om uw rol in het nieuwe bedrijf te definiëren, bij het onderhandelen over uw beloning en om geaccepteerd te worden in het managementteam.